اضطراب روان

مشکل اضطراب در افراد، علایم و راهکارهای موثر درمان آن

اضطراب چیست ؟

در برخی مواقع، زمانی که ما با عوامل استرس زا از قبیل تغییر در روابط، حضور در مقابل جمعیت، تصمیم گیری و… مواجه می شویم دچار یکسری آشفتگی های روحی و روانی می شویم که این آشفتگی ها در نهایت به استرس و اضطراب در ما منجر می شوند. حال اگر این اضطراب پایدار باشد و مانع عملکرد روزانه ما شود، می تواند نشانه ای از تشخیص سلامت روانی باشد. در بخش زیر به برخی از علایم اضطراب اشاره می شود که در صورت تداوم می تواند شخص را با مشکلاتی مواجه سازد :

بیقراری

مشکل تمرکز

تنش عضلانی

مشکلات خواب

دوره های ناگهانی ترس شدید

تپش قلب

عرق کردن

لرزش

تنگی نفس

احساس خفگی

احساس عذاب قریب الوقوع

وحشت زدگی

تاثیر پیشرفت تکنولوژی، در افزایش اضطراب جمعی :

گرايش به رفاه و آسودگي و بكارگيري فزاينده تكنولوژي، مخصوصاً در روابط اجتماعي، تغييرات شگرفي را موجب شده است. اينك فن آوري و نوآوري هاي بديع به سرعت و با حركتي جهشي زندگي را چنان متحوّل مي نمايد، كه دوره انفجار اطلاعات در دهكده جهاني ناميده شده و با سرعت پيش مي رود. در اين ميان عوامل تأثيرگذار زیاد از قبیل: سياسي، اقتصادي، فرهنگي و آثار متعاقب تعامل پيچيده مابين آنها، موجب سردرگمي و رفتارهاي شتاب زده خيلي از آدم ها با سليقه ها و استعدادهاي متفاوت مي گردد. بعضي از رويكردها به دليل عدم تطابق روحيّات و باورها و عدم دسترسي به خواسته ها و تأمين نيازهاي اساسي فردي و خانوادگي، مخصوصاً در ابعاد عقلاني، عاطفي و موقعيت هاي سني و ميزان درك و فهم افراد و ناهمگون بودن افكار و اهداف انسانها، در موقعيت های جديد، موجب پيدايش رفتارهاي مخاطره آميز و اختلالات خلقي و رواني شده است.

آسیب پذیری زیاد نوجوانان و جوانان نسبت به اضطراب :

در اين ميان نوجوانان و جوانانِ عزيز به علّتِ سرِ پُر شور داشتن و نبودِ تجربة كافي و به لحاظِ اينكه در دورانِ اولية زندگيِ آرماني قرار داشته و بطور طبيعي در مقابلِ تغييراتِ سريع روحي و رواني قرار دارند، لذا آن تغييراتِ سريعِ همه جانبه در بروزِ انواع اختلالات رواني در آنها بيشتر به چشم مي خورد ! اين اختلالات براي عدّه اي نسبتاً كم و زودگذر، امّا براي بعضي ها، با عنايت به تفاوت هايِ فردي، شديد و نيازمند به درمانگري طولاني و همراه با مشكلات متنوّع و آثار مخرّب ترِ فردي و خانوادگي واجتماعي مي شود. همين طولاني بودنِ دورة درمان و آثارِ تخريبِ روانيِ همراه با تَنِش ها و اُفتِ انرژي و ضعفِ استعدادها و تيره و تار دانستن آينده نشانة بارز اضطراب است .

اثرات منفی اضطراب بخصوص در کودکان و نوجوانان :

اضطراب يكي از اختلالات رواني است و هر شخصي با علل متفاوت و در شرايط ويژة زماني و مكاني به نحوي آن را بروز مي دهد. در اين ميان كاملاً طبيعي است كه كودكان و نوجوانان و جوانان عزيز حتماً آن را تجربه خواهند كرد.آري؛ اضطراب حالتي عاطفي است كه در آن عامل مبهمي از ترس وجود دارد كه در اين حالت كارایي و توانمندي عقلاني فرد به ويژه نوجوان احساساتي را كاهش داده و او را در شرايطِ استرس و فشارِ رواني و تعارض قرار مي دهد. از طرفي اضطراب در عملكرد و رفتارِ انسان تأثير منفي مي گذارد، مخصوصاً عزيزانِ نوجوان و جوان را چنان مأيوس و مستأصل مي گرداند كه گويا آنها دستيابي به موفقيت هارا ناممكن مي انگارند! و متأسفانه انگيزه و روحيّة تلاشگري را بشدّت ازدست رفته مي پندارند!

نکته مثبت اضطراب :

بايد توجّه داشت كه مقداري ترس و تا حدودي اضطراب خفيف، با رفتار حساب شده همخواني داشته و درست برعكس موارد فوق ، به عنوان محرّك انگيزشي بر اقدامات رقابتي و يا حضور فعال در برخي ميادين مسابقه و آزمون هاي علمي مفيد به فايده بوده و براي نيل به پيـروزي، عامل انگيزة تلاش و دقّتِ عمل و احتياط در رفتار مي گردد و اين خيلي خوب است.

نقش مشاوران مجرب در بهبود مشکل اضطراب :

شخصي كه دچار اضطراب شده ، حتماً بايد با مشاوران مجرّب و امين و يا آشنايان خود به مشورت نشسته و موقعيّـت تنش زايِ بوجود آمده را با آنها در ميان بگذارد تا در اوّلين فرصت از شدّت يافتن وخامتِ اوضاع جلوگيري شود، زيرا اگر كسي دچار اضطراب شديد گردد؛ احساس ترس چنان بر وِي غلبه پيدا مي كند كه گويا قرار است حادثة تلخ و ناگواري برايش رخ بدهد! لذا بي قراري و ناآرامي نموده و حواس جمع نخواهد بود! او چنان در فشار روحي قرار مي گيرد كه نمي تواند هيچگونه تصميمي قاطع مستدلّ بگيرد. و قطعاًرفتارهاي غير منطقي ، و اختلال در خواب و روابط ميانفردي و اجتماعي ناموزون را بروز مي دهد.

علایم مختلف اضطراب در افراد :

فرد مضطرب بي اختياري در كسرِ خواب و يا عدمِ آرامش در حينِ خواب ، شكايت دارد. اطرافيان فرد مضطرب حتماً از بيقراري و تنش و صحبت هاي وي در خواب ، حتّي كابوسها و فريادهاي شبانة وي گزارش مي دهند. پس كم خوابي، بدخوابي، كابوسها در خواب، از نشانه هاي افراد مضطرب است. اضطراب در نوجوانان و جوانان علایم متعددّي دارد، از آن جمله ؛ « افت تحصيلي، ناتواني در انجام تكاليف درسي، انزوا طلبي، دردهاي متغيّر جسماني، تنگي نفس، خستگي مفرط، پريشاني و وحشت، برافروختگي، تعريق، رنگ پريدگي، تپش قلب، لرزش و تنش در اندامها، كاهش انرژي و بي حوصلگي، تكرّر ادرار و تشويش، ترس از تنبيه يا تحقير شدن، خودكم بيني و عدم كارآمدي » اشاره كرد. در صورت مشاهدة حدّاقل سه مورد از نشانه هاي فوق در طول دوهفته ، لازم است به مراكز مشاوره و يا به درمانگران متخصّص مراجعه گردد.

مسایل و مشکلاتی که در تاخیر یا عدم درمان اضطراب، بروز می شوند :

تأخيـر در درمان جايز نيسـت و عواقبِ جبران ناپذيري را در شخصيّتِ فرد، و تخريبِ بيشترِ روحي رواني وي را بدنبال خواهد داشت . و بدتر اينكه؛ مشاجرات، عصبانيت ها، تحقير و تنبيه، و القاء ناتواني ها و پرخاشگري ها، اضطراب را حادّ و عميقتر و در چرخة تخريب شخصيّت وي تسريع مي كند. اگر اضطراب در نوجوانان به حالتِ حادّ تبديل شود، ممكن است تثبيت شده و متأسفانه درمان هاي تخصّصي تر و طولاني تري را بطلبد، و يا منجر به بيماري هايِ رواني و ديگر اختلالاتِ رواني رفتاري متعددي همچون غلطيدنِ در دامِ اعتياد، فساد، وسواس ، بيقراري ، فرار و دُورِ تسـلسـلِ در خود فرو ماندگي و احسـاسِ كهتري دائمي پيدا كند! و يا بي كفايتي هايِ نارواي ِ رفتاري، تخيّلي و فكريِ آزار دهنده گرفتار شود.

روشهای موثر و مفید درمان اضطراب :

روشهاي فوق العاده مؤثّري براي كاهش و درمان اضطراب وجود دارد ، كه به عناويني از آنها اشاره مي گردد:

۱- نظام مند نمودنِ زندگي و رفتارِ نظام دار

۲- برنامه ريزيِ هدفمند براي استفادة بهينه از فرصت ها و توانمندي هايِ فردي و خانوادگي و محيطي

۳- شناخت درماني

۴- رفتار درمانگري شناختي

۵- مشاورة حمايتيِ كارآمد

۶- ورزش درماني

۷- تقويتِ روحيّة نشاط و تحرّك

۸- تقويت خود پندارة مثبت و عزّتِ نفس

۹- عقيده و مذهب درماني ، تقويت بنيه هاي اوليّة اعتقادي و تبيينِ اهدافِ خلقت، و انگيزه هاي اخلاقي با اتّكاء به خودشناسي و ….

پست های مرتبط

سد شناختی در روابط زناشویی، از عوامل سردی زوجین و شیوه ارتباط موثر

موکتی

حسادت چیست و چگونگی خلق جهنم و بدبختی با حسادت ورزی

موکتی

الگوی حوزه، چاکراها و ساختارهای شخصیتی و تکالیف شخص در زندگی

موکتی

ارسال نظر